|
Lustracja według nowych zasad
Nowe przepisy miały regulować obowiązki osób, które z racji zawodu czy funkcji muszą dać świadectwo swej przeszłości. Określały także uprawnienia poszukujących prawdy o swoim losie ludzi, którzy nie mieliby obowiązku składania oświadczeń lustracyjnych. 11 maja 2007 roku Trybunał Konstytucyjny zakwestionował legalność znacznej części ustawy. Tuż przed upływem terminu składania oświadczeń lustracyjnych wyrzucił z ustawy wiele istotnych przepisów. Nie będzie m.in. lustracji dziennikarzy, biznesmenów i naukowców.
| Co uchylił Trybunał |
|
|
|
fot. Jerzy Dudek/Fotorzepa
|
Trybunał usunął z preambuły pojęcie osobowego źródła informacji. Najważniejsze z przepisów, które uznał za niezgodne z konstytucją, a w części i z konwencją praw człowieka, to:
- art. 2 ust. 1 pkt 13 i 14 i ust. 2 (zaliczał do organów bezpieczeństwa m.in. cenzurę prasową i Urząd ds. Wyznań, nie liczy się współpraca z zagranicznymi służbami),
- art. 3a ust. 1 (definicja współpracy z bezpieką jest zgodna z konstytucją, ale pod warunkiem, że mówi o rzeczywistej współpracy - Trybunał odwołał się do definicji współpracy, którą sam określił kilka lat temu),
- art. 4 pkt 20, 21 i 23 (wyłącza z lustracji m.in. członków zarządu i rady nadzorczej wydawców oraz spółek giełdowych),
- art. 4 pkt 18 i pkt44a, b i c (na uczelniach publicznych będą lustrowani tylko naukowcy na stanowiskach kierowniczych, a na prywatnych lustracji nie będzie),
- art. 4 pkt 45 (wyłącza lustrację dyrektorów szkół podstawowych i średnich),
- art. 4 pkt 49 i 50 (dotyczy biegłych rewidentów i doradców podatkowych),
- art. 4 pkt 52i (dziennikarzy),
- art. 4 pkt 53 (wysokich działaczy sportowych).
- Nieważny jest wzór oświadczenia lustracyjnego (art. 10) oraz publikacja rejestru oświadczeń (art. 11).
- Nie ma sankcji za niezłożenie oświadczenia - dotyczy to osób wybieralnych, np. prezydenta, posła, europosła, samorządowców i prawników: sędziów, adwokatów
- (art. 57 ust. 1 i 2). Prawnicy, którzy są kłamcami lustracyjnymi, nie będą automatycznie pozbawiani prawa do zajmowania funkcji publicznych
- (art. 21e ust. 1 i 2). Wszyscy lustrowani, którzy zdecydują się na proces, będą mieli prawo do kasacji do Sądu Najwyższego. Ponadto Trybunał podważył kilka przepisów ustawy o IPN. Najważniejsze dotyczą stworzenia katalogów różnych kategorii osób współpracujących z bezpieką. Za niezgodne z konstytucją uznano też odmowę udostępnienia tajnym współpracownikom kopii ich teczek.
|
Artykuły "Rzeczpospolitej"
- 25 lipca: Trybunał wywołał zamęt - Janusz Kochanowski
- 19 lipca: Kryzys konstytucyjny według marszałka - Mariusz Jałoszewski
- 19 lipca: Pikantne informacje z teczek nie do utajnienia - Michał Kosiarski
- 16 lipca: Trybunał zablokował wybory? - Aleksandra Gardynik, Mariusz Jałoszewski
- 16 lipca: Służebna funkcja Trybunału - Krystyna Pawłowicz
- 6 lipca: Sprawa abp. Wielgusa: Dokumenty dowodzą współpracy - Ewa K. Czaczkowska
- 6 lipca: Lustracja i autorytet Kościoła - Piotr Semka
- 2 lipca: Wyciągnąć konsekwencje wobec winnych - rozmowa z abp. Kazimierzem Nyczem
- 2 lipca: Diakon Miszk za karę bez święceń - Jerzy Sadecki
- 30 czerwca: Arcybiskup Nycz broni Radia Maryja - Piotr Kowalczuk
- 30 czerwca: O związkach między faktami - Paweł Lisicki
- 29 czerwca: Media coraz bliżej teczek - m.cz
- 28 czerwca: Esbecy zwerbowali biskupów - Ewa K. Czaczkowska, Mariusz Jałoszewski
- 21 czerwca: Kurtyka: nie było przecieku z IPN - Grzegorz Praczyk
- 20 czerwca: Kwaśniewski na liście Kurtyki - Bernadeta Waszkielewicz, Eliza Olczyk, Piotr Pałka
- 20 czerwca: Lista Kurtyki mniej tajna - Bernadeta Waszkielewicz, Eliza Olczyk, Piotr Pałka
- 20 czerwca: Ponad połowa Polaków chce poznać spis agentów SB - maz
- 19 czerwca: Czy lista Kurtyki będzie ujawniona - Agnieszka Sopińska
- 19 czerwca: Listę Kurtyki atakuje głównie lewica - Bernadeta Waszkielewicz
- 19 czerwca: Przestaję rozumieć granicę między polityką a prawem - Rozmowa z Wiesławem Johannem
- 19 czerwca: Krytyka lustracji na obu stronach - Mariusz Jałoszewski, Marcin Czekański
- 19 czerwca: Nieposłuszeństwo czasem ma sens - Joanna Lichocka
- 18 czerwca: Pół tysiąca VIP-ów na tajnej liście Kurtyki - m.cz.
- 15 czerwca: Lustracja, czyli napiętnowanie zła i poniechanie zemsty - Bronisław Misztal
- 14 czerwca: Bohater, który kręci - Bronisław Wildstein
- 13 czerwca: Lech Wałęsa ściga się z historykami IPN? - Piotr Pałka
- 12 czerwca: Księża szantażowani przez esbeków - rozmowa z ks. Tadeuszem Isakowiczem-Zalewskim
- 11 czerwca: SB dzieli liderów "Solidarności" - Piotr Pałka
- 9 czerwca: "W świetle sprawy Kapuścińskiego" i... mojej - Ernest Skalski
- 6 czerwca: Nie ujawniajmy intymnych szczegółów - rozmowa z Michałem Serzyckim
- 5 czerwca: IPN ma wielki kłopot z oświadczeniami - Piotr Pałka
- 2 czerwca: W świetle sprawy Kapuścińskiego - Bronisław Wildstein
- 2 czerwca: Uczelnie pod lupą SB - Henryk Głębocki
- 25 maja: Sprzeczne zdania sędziów opublikowane - Marcin Czekański
- 25 maja: Wróćmy do lustracji sprzed 10 lat - z Andrzejem Zollem rozmawiała Bernadeta Waszkielewicz
- 25 maja: Bez korekty konstytucji? - asop, agar
- 24 maja: Lepiej cerować starą lustrację, niż wymyślać nową - Zbigniew Romaszewski
- 23 maja: W obronie profesora - j.sad., pap
- 22 maja: Platforma za lustracją, czyli przeciw - Joanna Lichocka
- 22 maja: Dyplomaci jednak zlustrowani - Jarosław Olechowski
- 22 maja: Lustracja złamała zasadę równości - Piotr Winczorek
- 21 maja: Broniąc konstytucji, Trybunał ją naruszył - Joanna Lichocka
- 21 maja: Czy profesor donosił esbekom na studentów? - j.sad.
- 19 maja: Słyszałeś może o czwartej władzy? - Krystian Brodacki
- 18 maja: Nie wpisywać lustracji do konstytucji - Małgorzata Subotić
- 18 maja: Nasze cierpienia w lustracyjnym piekle - Jacek Żakowski
- 18 maja: Ewangelicy trybunalscy - Rafał A. Ziemkiewicz
- 17 maja: Kochanowski: otworzyć teczki - Mariusz Jałoszewski
- 17 maja: Przychodzi esbek do Lwa Rywina - Piotr Pałka
- 17 maja: Gniewny starzec - Dagmara Zawistowska-Toczek
- 16 maja: Lustracyjny szczyt u prezydenta - Eliza Olczyk
- 16 maja: Polityków pomysł na lustrację - e.o.
- 16 maja: Wszechwładne państwo Kaczyńskich - Tomasz P. Terlikowski
- 16 maja: Już obowiązują: Lustracja - Rz
- 15 maja: "Rz" radzi: jak się zlustrować? - Rz
- 15 maja: "Rz" radzi: jak się teraz zlustrować? - Żaneta Semprich
- 15 maja: Następstwa orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego - Jakub Królikowski
- 15 maja: Prostoduszność i elegancja - Bronisław Wildstein
- 15 maja: Lustracyjny chaos: wydawcy stosują się do przepisów, naukowcy czekają - Eliza Olczyk, j. sad., mku, biw
- 15 maja: Czeskie akta otwarte dla Polaków - Andrzej Niewiadowski z Pragi, Piotr Jendroszczyk z Berlina, Mariusz Jałoszewski
- 15 maja: Ostatnie dni wglądu do teczek - biw, p. p.
- 14 maja: Ostry spór polityków o rolę Trybunału - Eliza Olczyk, Bernadeta Waszkielewicz
- 14 maja: Nie pozwólmy zlikwidować IPN - Krzysztof Gottesman
- 14 maja: Historycy o zamkniętych przez Trybunał archiwach - Kamila Baranowska
- 14 maja: Zwycięstwo antylustracyjnego frontu - Bronisław Wildstein
- 14 maja: Infamia dla prawdziwych agentów - Joanna Lichocka
- 14 maja: Trybunał Konstytucyjny nie jest trzecią izbą parlamentu - Marek Safjan
- 14 maja: W jaki sposób otworzyć archiwa - Aleksandra Gardynik, Elżbieta Południk, Jarosław Kałucki
- 14 maja: Trybunał zamknął teczki - Agnieszka Sopińska
- 14 maja: Naprawianie Trybunału Konstytucyjnego - e.o., biw, maj
- 14 maja: Dwie drogi do lustracji - Małgorzata Subotić
- 14 maja: Straszyli Geremka, o Jałowieckim zapomnieli - maj, a.sł.
- 12 maja: Trybunał: ustawa lustracyjna częściowo niezgodna z konstytucją - Eliza Olczyk
- 12 maja: Lustracja w stolicy dobiega końca - mgc, ikr, panu
- 12 maja: Już obowiązują: Lustracja - Rz
- 12 maja: Trybunał Konstytucyjny obalił część spornych przepisów - Eliza Olczyk, Agnieszka Sopińska, agar
- 12 maja: Jak się teraz lustrować - maj, ż.s.
- 12 maja: Ozdrowieńczy wstrząs jawności - Bronisław Wildstein
- 12 maja: Prezes, który zaskoczył wszystkich - Małgorzata Subotić
- 12 maja: Podcięte PiS, triumfująca lewica i niewidoczna PO - Piotr Semka
- 12 maja: Czy teczki ujrzą światło dzienne? - Agnieszka Sopińska
- 12 maja: Kolega Ziobry z akademika - Aleksandra Gardynik, Jerzy Sadecki
- 11 maja: Nowe dokumenty z lat 70. - krzy
- 11 maja: Dobra decyzja Jerzego Stępnia - Igor Janke
- 11 maja: Dwóch sędziów wykluczonych - Aleksandra Gardynik, Eliza Olczyk
- 11 maja: Kontakt nikłej wartości - asop, biw
- 11 maja: Sędziowie podejrzani - ale o co? - Piotr Winczorek
- 11 maja: Sędzia we własnej sprawie - Piotr Pałka
- 11 maja: PiS kontra Trybunał - Piotr Semka
- 11 maja: Polityka puka do bram Trybunału - Piotr Semka
- 10 maja: Trybunał sądzi lustrację - Aleksandra Gardynik, Bernadeta Waszkielewicz
- 10 maja: Autorytet i wiarygodność Trybunału - Piotr Semka
- 10 maja: Wyrok Trybunału w tym tygodniu - biw, a.gar, e.o.
- 9 maja: Dziś sądny dzień dla lustracji - Aleksandra Gardynik, Eliza Olczyk, asop
- 9 maja: Esbecy nie będą już anonimowi - rozmowa z Januszem Kurtyką, prezesem IPN - Rz
- 9 maja: Esbecy nie będą już anonimowi - Rz
- 8 maja: Dorn: Trybunał niech poczeka - Mariusz Jałoszewski, Aleksandra Gardynik
- 8 maja: Majątki urzędników i polityków do prześwietlenia - Ireneusz Walencik
- 7 maja: Lustracja w imię konstytucji to powszechny dostęp do teczek - Piotr Ł. J. Andrzejewski
- 5 maja: Najpierw trzeba oczyścić przeszłość - Joanna Lichocka
- 5 maja: Czas na tych, którzy werbowali - Michał A. Zieliński
- 5 maja: Kłopot z kapitułą Orderu Orła Białego
- 5 maja: Byli esbecy bez przywilejów
- 4 maja: Ujawniać teczki, ale bez spraw osobistych - Jerzy Sadecki
- 4 maja: Orzeł dla Herberta i Cieplińskiego
- 2 maja: PAT się lustruje, chociaż nie musi
- 2 maja: Konkordat - tarcza przeciwko lustracji
- 30 kwietnia: O tym, jak Semka odkrył spisek Geremka
- 28 kwietnia: Royal i Sarkozy w obronie Geremka
- 28 kwietnia: Paweł Lisicki: Odebrać Polskę Polakom
- 28 kwietnia: Osoba lustrowana musi mieć prawo do rzetelnego procesu
- 27 kwietnia: Kapituła Orderu bez Mazowieckiego
- 27 kwietnia: Piotr Semka:W roli głównej profesor Geremek
- 26 kwietnia: Europosłowie bronią profesora
- 26 kwietnia: Pycha przeciw lustracji
- 26 kwietnia: Europa będzie bronić Geremka
- 26 kwietnia: Mam nadzieję, że zwycięży sprawiedliwe prawo
- 26 kwietnia: Mandat europosła nad prawem lustracyjnym?
- 25 kwietnia: Bez lustracji w seminariach
- 25 kwietnia: Władza bez zasad, Kościół bez oczyszczenia
- 25 kwietnia: Bezpieka wspierała mafioza "Nikosia"
- 21 kwietnia: Rzecznik: ustawa wbrew konstytucji
- 21 kwietnia: Krzysztof Gottesman: Czas na klarowniejszą ustawę lustracyjną
- 20 kwietnia: Prof. Karol Musioł: Przeprowadzę lustrację po swojemu
- 20 kwietnia: Bogusław Wolniewicz: Lustracja - tak, oświadczenia - nie
- 19 kwietnia: Będzie wyrok przed 15 maja
- 18 kwietnia: Jan Pietrzak: Lustracja hormony
- 17 kwietnia: Pracodawcy wezwali do lustracji
- 17 kwietnia: Zdzisław Krasnodębski: Duchota na uniwersytetach
- 13 kwietnia: Prezydent zachęca do lustracji
- 13 kwietnia: Księża składają oświadczenia
- 12 kwietnia: Studenci chcą apolitycznej kadry
- 12 kwietnia: Lustracja bez zawieszenia
- 12 kwietnia: Prezydent wspiera prolustracyjnych naukowców
- 12 kwietnia: Rozmowa z Krzysztofem Czabańskim: Nie będę się kopał z koniem
- 12 kwietnia: Prolustracyjni naukowcy u prezydenta
- 11 kwietnia: Lustracja dyplomatów dekonspiruje agentów
- 10 kwietnia: Rektor Ceynowa: TW Lek to nie ja
- 10 kwietnia: Michnik: sąd, a nie dyskusja
- 10 kwietnia: Procesy lustracyjne: wątpliwości na korzyść sądzonego
- 7 kwietnia: Poprawią lustrację
- 7 kwietnia: Rektorzy do kontroli
- 7 kwietnia: Rozmowa z Kazimierzem Nyczem: Nie jestem na etacie
- 6 kwietnia: Lustracja dyplomatów dekonspiruje agentów
- 6 kwietnia: Biskupi: za mało w nas skruchy i przebaczenia
- 6 kwietnia: Tomasz P. Terlikowski: Między Ewangelią a lustracją
- 6 kwietnia: Barbara Fedyszak-Radziejowska: Bezbolesna lustracja nie istnieje
- 5 kwietnia: PiS obawia się porażki
- 4 kwietnia: Jan Woleński: Lustracyjne pomieszanie profesora Legutki
- 4 kwietnia: Mazowsze: Radni jeszcze raz wezwani do lustracji
- 3 kwietnia: Rafał A. Ziemkiewicz: Nuda rewolucji
- 3 kwietnia: "Wprost": to nie był przeciek z IPN
- 3 kwietnia: Ryszard Legutko: Kto, jak nie profesorowie, powinien podlegać lustracji
- 2 kwietnia: Prof. Andrzej Ceynowa: Werbowali mnie, ale im nie wyszło
- 2 kwietnia: Kolejni naukowcy popierają lustrację
- 2 kwietnia: Przeciwnicy lustracji agentami?
- 31 marca: Piotr Semka: Lustracja naukowców albo autokompromitacja
- 31 marca: Prof. Jerzy Luty, szef Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich: Nie jesteśmy przeciwni lustracji
- 30 marca: Ks. Remigiusz Sobański: Kuchennymi drzwiami do lustracji księży
- 30 marca: Piotr Winczorek: Poddam się lustracji z szacunku dla prawa
- 30 marca: Autolustracja dziennikarzy: więcej pytań niż odpowiedzi
- 30 marca: Jak wstrzymać lustrację radnych
- 29 marca: Lustracja na uniwersytecie skłóciła profesorów
- 29 marca: Dorn ma przekonać uczelnie do lustracji
- 29 marca: Odpowiedź na uchwałę Senatu Uniwersytetu Warszawskiego
- 26 marca: Ireneusz Krzemiński: Naukowca kłopot z lustracją
- 26 marca: Antoni Dudek: Akademicy w sieci SB
- 26 marca: Jak w NRD lustrowano naukowców
- 24 marca: Publiczne radio już lustruje komentatorów
- 24 marca: SLD: te przepisy łamią 18 punktów konstytucji
- 24 marca: Nie chcemy paraliżu w spółkach
- 23 marca: Uczelnie krytykują prawo lustracyjne
- 23 marca: Krzysztof Masłoń: Kto i jak ogranicza elity
- 22 marca: Lustracja zagraża prezesom spółek
- 22 marca: Magdalena Bajer: Grzech dziennikarskiej pychy
- 22 marca: Oświadczenie Senatu UW: O lustracji naukowców
- 21 marca: Komisarz praw człowieka RE Thomas Hammarberg: Nie ulegam lustracyjnej propagandzie
- 21 marca: Stanisław Krajewski: Łamanie kręgosłupów oświadczeniami lustracyjnymi
- 20 marca: Europa ocenia polską lustrację
- 20 marca: Nad Wisłą zapłonęły lustracyjne stosy
- 20 marca: Polowanie na czarownice, czyli lustracja w Polsce
- 17 marca: Debata "Rzeczpospolitej": Atak na wolność słowa czy moralne oczyszczenie
- 17 marca: Lustracyjny kłopot prezesów spółek giełdowych
- 16 marca: Paweł Lisicki: Autorytet, strach i lustracja
- 16 marca: Ruszyła lustracja tysięcy Polaków
- 16 marca: Rozmowa z Janem Rokitą: Rokosz dziennikarzy
- 16 marca: Piotr Semka: Czy potrafimy jeszcze żyć w jednym kraju
- 15 marca: Uczciwi nie muszą się bać
- 15 marca: Od dzisiaj pracodawcy informują o obowiązku lustracyjnym
- 15 marca: Krzysztof Gottesman: W lustracji dziennikarzy nie chodzi o córki ogrodnika
- 14 marca: Dziennikarze chcą lustracji swojego środowiska
- 14 marca: Igor Janke: Niedopuszczalna sugestia Węglarczyka
- 14 marca: Marek Safjan: Lustracja dziennikarzy narusza wolność słowa
- 14 marca: Andrzej Zybertowicz: Żurnaliści pod wpływem autohipnozy
- 13 marca: Dziennikarze za lustracją
- 13 marca: List otwarty dziennikarzy w sprawie lustracji
- 13 marca: Rafał A. Ziemkiewicz: Godność wczoraj i dziś
- 13 marca: Wojciech Sadurski: Pochwała nieposłusznych dziennikarzy
- 13 marca: Zdzisław Krasnodębski: Rozpaczliwa próba sprzeciwu wobec woli większości
- 12 marca: Rafał A. Ziemkiewicz: Zaczadzony umysł dziennikarskich gwiazd
- 12 marca: Tomasz P. Terlikowski: Między snem Martina Luthera Kinga a koszmarem Jacka Żakowskiego
- 10 marca: Środowisko mediów ostro podzielone
- 10 marca: Nigdzie nie było takich emocji jak w Polsce
- 10 marca: Lepiej nie czekać na wyrok Trybunału
- 10 marca: "Wyborcza" pomaga uniknąć lustracji
- 10 marca: Marek Magierowski: Moralność nieposłusznych obywateli
- 10 marca: Krzysztof Skowroński: To nie jest łamanie kręgosłupów
- 10 marca: Paweł Lisicki: Polscy publicyści w roli obrońców sumienia
- 9 marca: Nieposłuszeństwo i czekanie na Trybunał
- 9 marca: Rafał Grupiński, poseł PO: Sprzeciw wobec pisowskiej wizji państwa
- 9 marca: Antoni Mężydło, poseł PiS: Lustracja albo utrata wiarygodności
- 9 marca: Piotr Winczorek: Obywatelskie prawo do oporu przeciw tyranowi
- 9 marca: Piotr Semka: Kto się schowa za plecami Ewy Milewicz?
- 7 marca: Lustracja: lojalka czy obowiązek
- 7 marca: Arkadiusz Mularczyk, poseł PiS: Media muszą zadbać o swoją wiarygodność
- 7 marca: Igor Janke: Etyka i wiarygodność czwartej władzy
- 7 marca: Krystyna Mokrosińska: Ta ustawa jest pełna absurdów
- 26 lutego: Już wkrótce dziennikarze złożą oświadczenia lustracyjne
- 20 lutego: Pracownik, który był agentem, może dostać wymówienie
- 9 lutego: Senatorowie: dziennikarze do lustracji
- 8 lutego: Spór o definicję: kto jest dziennikarzem
- 17 stycznia: Dziennikarze do lustracji
|